حساسیت به لاتکس چیست؟ علائم، علت، تشخیص و درمان

لاتکس طبیعی معمولاً از شیره درخت کائوچو به دست می‌آید و در ساخت برخی محصولات مانند دستکش‌های لاتکسی، کش‌ها و بعضی تجهیزات پزشکی استفاده می‌شود.

حساسیت به لاتکس زمانی ایجاد می‌شود که سیستم ایمنی بدن به برخی پروتئین‌های موجود در لاتکس واکنش نشان دهد.

واکنش می‌تواند خفیف و محدود به پوست باشد یا در بعضی افراد شدیدتر شود.

حساسیت به لاتکس با تحریک پوستی ناشی از تماس با مواد شیمیایی موجود در یک محصول لاتکسی یکسان نیست و تشخیص نوع واکنش اهمیت دارد.

واکنش پوستی می‌تواند شامل قرمزی، خارش، سوزش یا ایجاد بثورات در محل تماس باشد.

در برخی افراد ممکن است کهیر یا تورم پوست نیز ایجاد شود.

تماس با لاتکس یا قرار گرفتن در معرض ذرات لاتکس موجود در هوا می‌تواند در افراد حساس باعث عطسه، آبریزش بینی، سرفه یا خس‌خس سینه شود.

واکنش‌های شدیدتر ممکن است با تورم صورت یا گلو، دشواری تنفس، سرگیجه یا افت فشار خون همراه باشند.

شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و واکنش‌های قبلی لزوماً شدت واکنش بعدی را پیش‌بینی نمی‌کنند.

علت اصلی حساسیت واقعی به لاتکس، واکنش سیستم ایمنی به پروتئین‌های موجود در لاتکس طبیعی است.

تماس مکرر و طولانی‌مدت با محصولات لاتکسی می‌تواند احتمال ایجاد حساسیت را در برخی افراد افزایش دهد.

افرادی که به دلیل شغل یا شرایط پزشکی به‌طور مکرر در معرض محصولات لاتکسی قرار دارند ممکن است بیشتر در معرض این حساسیت باشند.

افراد مبتلا به برخی آلرژی‌های غذایی ممکن است به دلیل شباهت برخی پروتئین‌ها، نسبت به مواد غذایی خاصی مانند موز، آووکادو یا شاه‌بلوط نیز واکنش متقاطع داشته باشند؛ با این حال این موضوع برای همه افراد مبتلا به حساسیت لاتکس صدق نمی‌کند.

صرفاً ایجاد قرمزی زیر یک دستکش به معنی حساسیت واقعی به لاتکس نیست و ممکن است علت دیگری مانند تحریک پوستی وجود داشته باشد.

اگر پس از تماس با محصولات لاتکسی به‌طور مکرر دچار خارش، کهیر، تورم یا مشکلات تنفسی می‌شوید، بهتر است برای ارزیابی دقیق با پزشک یا متخصص آلرژی مشورت کنید.

اگر واکنش پوستی شدید یا مکرر است، شناسایی علت آن اهمیت دارد تا از تماس‌های بعدی جلوگیری شود.

اگر پس از تماس با لاتکس دچار تورم زبان یا گلو، دشواری تنفس، خس‌خس شدید، سرگیجه، ضعف یا غش شدید، این وضعیت می‌تواند نشانه آنافیلاکسی (Anaphylaxis) باشد و نیاز به کمک پزشکی فوری دارد.

در صورت داشتن سابقه واکنش شدید به لاتکس، بهتر است قبل از اقدامات پزشکی یا دندانپزشکی، حساسیت خود را به کادر درمان اطلاع دهید.

تشخیص معمولاً با بررسی دقیق علائم، زمان بروز واکنش و میزان تماس با لاتکس آغاز می‌شود.

پزشک ممکن است درباره شغل، محیط کاری، محصولات مورد استفاده و واکنش‌های قبلی سؤال کند.

برای بررسی حساسیت واقعی به لاتکس، پزشک یا متخصص آلرژی ممکن است آزمایش‌های آلرژی مناسب را بر اساس شرایط فرد درخواست کند.

تست پوستی یا آزمایش خون می‌تواند در برخی شرایط برای بررسی حساسیت کمک‌کننده باشد، اما انتخاب آزمایش باید توسط متخصص انجام شود.

گاهی لازم است حساسیت واقعی به لاتکس از درماتیت تماسی تحریکی یا آلرژیک ناشی از مواد شیمیایی موجود در محصولات لاتکسی تفکیک شود.

مهم‌ترین بخش مدیریت حساسیت به لاتکس، جلوگیری از تماس با لاتکس و شناسایی محصولات جایگزین مناسب است.

افراد مبتلا باید تا حد امکان از محصولات لاتکسی که باعث واکنش می‌شوند دوری کنند و درباره حساسیت خود به پزشکان، دندانپزشکان و سایر کارکنان درمان اطلاع دهند.

برای علائم خفیف، پزشک ممکن است بر اساس نوع واکنش درمان‌هایی مانند آنتی‌هیستامین یا داروهای مناسب دیگر را توصیه کند.

افرادی که سابقه واکنش شدید دارند ممکن است طبق نظر پزشک نیاز به همراه داشتن اپی‌نفرین خودکار (Epinephrine Auto-Injector) داشته باشند.

درمان باید بر اساس نوع و شدت واکنش و نظر پزشک انجام شود و نباید داروها را خودسرانه شروع یا قطع کرد.

اگر تماس با لاتکس باعث التهاب یا تحریک پوست شده است، مهم‌ترین اقدام قطع تماس با عامل تحریک‌کننده و جلوگیری از تماس مجدد است.

پوست تحریک‌شده را نباید به‌طور شدید خاراند، زیرا خاراندن می‌تواند التهاب و آسیب پوستی را بیشتر کند.

استفاده از محصولات ملایم و مرطوب‌کننده مناسب می‌تواند در بعضی موارد به حفظ سد محافظتی پوست کمک کند.

اگر واکنش پوستی پس از قطع تماس ادامه پیدا کرد یا شدیدتر شد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.

در صورت مشخص بودن حساسیت، هنگام خرید دستکش، وسایل پزشکی یا محصولات دیگر باید برچسب و ترکیبات محصول بررسی شود و در صورت نیاز از جایگزین‌های بدون لاتکس استفاده شود.

هوش مصنوعی می‌تواند با بررسی تصویر پوست، برخی نشانه‌های ظاهری مانند قرمزی، التهاب یا بثورات پوستی را شناسایی کند.

اما حساسیت به لاتکس یک واکنش ایمنی است و تشخیص آن فقط بر اساس ظاهر پوست امکان‌پذیر نیست.

شرح حال، زمان تماس با لاتکس، نوع محصول، علائم همراه و در صورت نیاز آزمایش‌های آلرژی برای تشخیص اهمیت دارند.

Surenmah می‌تواند به عنوان یک ابزار اولیه برای بررسی تصویر پوست استفاده شود، اما نتیجه تحلیل آن تشخیص پزشکی قطعی نیست.

اگر واکنش پس از تماس با لاتکس همراه با علائم تنفسی یا تورم صورت و گلو باشد، نباید منتظر نتیجه تحلیل تصویر ماند و باید فوراً کمک پزشکی دریافت کرد.